Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο

ΣτΕ: 1526/2017 (Γ΄ Τμήμα) Ακύρωση απόφασης ΣΑΓΕ για κρίση Συνταγματάρχη

ΣτΕ: 1526/2017 (Γ΄ Τμήμα) Ακύρωση απόφασης ΣΑΓΕ για κρίση Συνταγματάρχη

Αριθμός 1526/2017

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ Γ΄

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 29 Σεπτεμβρίου 2016, με την εξής σύνθεση: Αικ. Σακελλαροπούλου, Αντιπρόεδρος, Προεδρεύουσα, σε αναπλήρωση της Προέδρου του Τμήματος, που είχε κώλυμα, Θ. Τζοβαρίδου, Α.-Μ. Παπαδημητρίου, Σύμβουλοι, Π. Γρουμπού, Ι. Παπαγιάννης, Πάρεδροι. Γραμματέας ο Ν. Βασιλόπουλος.

Για να δικάσει την από 17 Φεβρουαρίου 2010 έφεση: του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, ο οποίος παρέστη με τον Νικόλαο Δημητρακόπουλο, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, κατά του …, κατοίκου …, ο οποίος δεν παρέστη, και κατά της υπ' αριθμ. 1390/2009 απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών.

Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως της εισηγήτριας, Παρέδρου Π. Γρουμπού.

Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε τον αντιπρόσωπο του Υπουργού, ο οποίος ανέπτυξε και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους εφέσεως και ζήτησε να γίνει δεκτή η έφεση.

Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου κ α ι

Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α

Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο ν Ν ό μ ο

1. Επειδή, η υπό κρίση έφεση ασκείται κατά νόμο ατελώς.

2. Επειδή, με την έφεση αυτή ζητείται η εξαφάνιση της 1390/2009 απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, με την οποία, κατόπιν αποδοχής αιτήσεως ακυρώσεως του εφεσίβλητου, ακυρώθηκαν α) η 74/Σ.1/2008 απόφαση του Συμβουλίου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων (Σ.Α.Γ.Ε.), με την οποία επικυρώθηκε η 46/Σ.6/2007 απόφαση του Ανωτάτου Στρατιωτικού Συμβουλίου (Α.Σ.Σ.), καθ΄ο μέρος με αυτή ο εφεσίβλητος, κατά τις τακτικές κρίσεις για το έτος 2007-2008, κρίθηκε στο βαθμό του Συνταγματάρχη ως ευδοκίμως τερματίσας τη σταδιοδρομία του και β) το από 09.03.2007 προεδρικό διάταγμα (Γ΄ 155), με το οποίο ο εφεσίβλητος, συνεπεία της ως άνω δυσμενούς κρίσεως, ετέθη σε αποστρατεία με το βαθμό του Ταξίαρχου. 

3. Επειδή, στο άρθρο 3 του του ν.2439/1996 «Ιεραρχία και εξέλιξη των μονίμων αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων και άλλες διατάξεις» (Α΄ 219) ορίζεται ότι: «Βαθμοί και εξέλιξη αξιωματικών. 1. Οι βαθμοί των αξιωματικών και η αντιστοιχία
τους μεταξύ των τριών κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων είναι οι εξής: Στρατός Ξηράς, Πολεμικό Ναυτικό, Πολεμική Αεροπορία, α. Ανώτατοι αξιωματικοί, Στρατηγός, Ναύαρχος, Πτέραρχος, Αντιστράτηγος, Αντιναύαρχος, Αντιπτέραρχος, Υποστράτηγος, Υποναύαρχος, Υποπτέραρχος, Ταξίαρχος, Αρχιπλοίαρχος, Ταξίαρχος, β. Ανώτεροι αξιωματικοί, Συνταγματάρχης, Πλοίαρχος, Σμήναρχος…». Εξάλλου στο άρθρο 12 παρ.1 του ιδίου νόμου ορίζεται μεταξύ άλλων ότι : «Με βάση τα ουσιαστικά τους προσόντα οι αξιωματικοί κρίνονται: α. Προακτέοι κατ΄ εκλογή β. Διατηρητέοι….. ε. Διατηρητέοι στον αυτό βαθμό στ. Ευδοκίμως τερματίσαντες της σταδιοδρομία τους…». Στις επόμενες παραγράφους του ίδιου άρθρου εξειδικεύεται το κάθε είδος κρίσης ως εξής: «παρ. 3. Συνταγματάρχες, Πλοίαρχοι, Σμήναρχοι και ανώτατοι αξιωματικοί, για να κριθούν προακτέοι κατΆ εκλογή πρέπει, κατά την κρίση των αρμόδιων Συμβουλίων Κρίσεων, να συγκεντρώνουν σε εξαίρετο βαθμό όλα τα ιδιάζοντα προσόντα για την κάλυψη ανώτερης θέσης. Οι παραπάνω αξιωματικοί πρέπει να έχουν ακόμη και τα παρακάτω προσόντα: α. Ευρεία και ποικίλη διοικητική και επιτελική πείρα και ικανότητα που εγγυάται ότι θα ανταποκριθούν απόλυτα στα καθήκοντα οποιασδήποτε διοικητικής ή επιτελικής θέσης, που προβλέπεται για το βαθμό τους. β. Γενικότερη στρατιωτική μόρφωση, που να συνάγεται από την όλη σταδιοδρομία τους ως αξιωματικών….γ. Η πανεπιστημιακή μόρφωση και η γνώση ξένων γλωσσών είναι ενισχυτικά προσόντα…..4….παράγραφος 5: Διατηρητέοι κρίνονται οι αξιωματικοί, οι οποίοι κατά την κρίση των αρμόδιων Συμβουλίων, με βάση τη συνεκτίμηση των προσόντων τους σε όλη τη σταδιοδρομία τους, θεωρούνται κατάλληλοι για την αποτελεσματική ενάσκηση των καθηκόντων του βαθμού τους….6….παρ. 7 εδ. β΄: Διατηρητέοι στον αυτό βαθμό κρίνονται: α….β. Συνταγματάρχες και Ταξίαρχοι και οι αντίστοιχοι των άλλων Κλάδων, που, κατά την κρίση των αρμόδιων Συμβουλίων, δεν συγκεντρώνουν μεν σε εξαίρετο βαθμό όλα τα ιδιάζοντα προσόντα για κάλυψη ανώτερης θέσης, οι οποίοι όμως, με βάση τη συνεκτίμηση των προσόντων τους σε όλη τη σταδιοδρομία τους, μπορούν να τα αποκτήσουν στο μέλλον και θεωρούνται κατάλληλοι για την ενάσκηση των καθηκόντων του βαθμού τους….8…παρ. 9. Στις ειδικές περιπτώσεις κρίσεων των παραγράφων 6, 8 πλην Αντιστρατήγων και αντιστοίχων και 11 του άρθρου 16, οι αξιωματικοί κρίνονται ευδοκίμως τερματίσαντες τη σταδιοδρομία τους, εφόσον κατά την κρίση των αρμόδιων Συμβουλίων, δεν συγκεντρώνουν σε βαθμό εξαίρετο άπαντα τα ιδιάζοντα ουσιαστικά τους προσόντα για κάλυψη ανώτερης θέσης ή δεν αποδίδουν σε βαθμό εξαίρετο για να κριθούν διατηρητέοι. Οι Αντιστράτηγοι και οι αντίστοιχοι, στις ειδικές περιπτώσεις κρίσεων των παραγράφων 8 και 9 του άρθρου 16, κρίνονται ευδοκίμως τερματίσαντες τη σταδιοδρομία τους, εφόσον δεν αποδίδουν σε βαθμό εξαίρετο για να κριθούν διατηρητέοι». Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 13 του ν.2439/1996 η κλίμακα βαθμολογίας των ουσιαστικών προσόντων είναι η εξής: εξαίρετος 90-100%, λίαν καλός: 80-89% ενώ σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις του άρθρου 25 παρ. 14 εδ. β΄ και ε΄ τα άρθρα 16, 17 και 18 του ν.δ.178/1969 (περί βαθμολογίας ουσιαστικών προσόντων) εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι να εκδοθεί το κατ' άρθρ. 9 παρ. 6 του παρόντος π.δ/μα, η δε κλίμακα βαθμολογίας που ορίζει η ως άνω διάταξη έχει την παρακάτω αντιστοιχία προς την προϊσχύουσα: εξαίρετος: 90%-100% εξαίρετος: 10, λίαν καλός: 80-89% λίαν καλός: 8-9. Περαιτέρω, στο άρθρο 13 παρ. 2 και 3 του ν. 2439/96 προβλέπεται ότι οι τακτικές κρίσεις γίνονται τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο και ότι σ΄ αυτές κρίνονται, μεταξύ άλλων, ανώτατοι αξιωματικοί, εκτός από τους Αρχηγούς, όπως ορίζεται στην παράγραφο 8 του άρθρου 16, ενώ οι έκτακτες κρίσεις γίνονται οποτεδήποτε και σΆ αυτές κρίνονται μεταξύ άλλων, υποστράτηγοι, ταξίαρχοι και συνταγματάρχες και οι αντίστοιχοι των άλλων κλάδων, όταν κενούνται θέσεις ανώτερων βαθμών, όπως ορίζεται στις παραγρ. 1, 2, 3 και 5 του άρθρου 16. Σύμφωνα δε με την διάταξη της παρ.1 του άρθρου 16 όταν κενούνται θέσεις Αντιστρατήγων, Αντιναυάρχων και Αντιπτεράρχων, όπως επίσης και θέσεις Υποναυάρχων και Υποπτεράρχων, το Σ.Α.Γ.Ε. προβαίνει στην κρίση των Υποστρατήγων, Υποναυάρχων και Υποπτεράρχων που έχουν τα τυπικά προσόντα για προαγωγή και έχουν κριθεί δύο (2) φορές διατηρητέοι και των Αρχιπλοιάρχων ή Ταξιάρχων Αεροπορίας, που έχουν κριθεί δύο (2) φορές διατηρητέοι ή δύο (2) φορές διατηρητέοι και μία (1) φορά διατηρητέοι στον αυτό βαθμό… Στην παρ. 3 του άρθρου 16 ορίζεται ότι: «Όταν κενούνται θέσεις Ταξιάρχων ή Αρχιπλοιάρχων, τα Ανώτατα Συμβούλια Κρίσεων των Κλάδων ή τα Συμβούλια Προαγωγών αξιωματικών Κοινών Σωμάτων, για τα Κοινά Σώματα, προβαίνουν στην κρίση των Συνταγματαρχών, Πλοιάρχων και Σμηνάρχων, που έχουν τα τυπικά προσόντα για προαγωγή και έχουν κριθεί τουλάχιστον δύο (2) φορές διατηρητέοι ή δύο (2) φορές διατηρητέοι και μία (1) φορά διατηρητέοι στον αυτό βαθμό. Από αυτούς επιλέγει εκείνους που έχουν τα ουσιαστικά προσόντα, που απαιτούνται για την προαγωγή κατ' εκλογή για πλήρωση των κενών θέσεων, παραλείποντας τους αρχαιότερούς τους που δεν έχουν τα προσόντα αυτά, ενώ σύμφωνα με την παράγρ. 6 εδ. β΄ του αυτού άρθρου οι δυνατές κρίσεις των κρινόμενων, σύμφωνα με τις διατάξεις των παραπάνω παραγράφων είναι για τους συνταγματάρχες, ταξιάρχους και τους αντίστοιχους των άλλων κλάδων: 1. Προακτέοι κατ' εκλογή 2. Διατηρητέοι στον αυτό βαθμό 3. Ευδοκίμως τερματίσαντες τη σταδιοδρομία τους. Οι διατηρητέοι στον αυτό βαθμό δεν είναι δυνατόν να κριθούν έκτακτα προς πλήρωση κενών θέσεων, εάν δεν έχουν συμπληρώσει μετά την κρίση τους αυτή τουλάχιστον έξι (6) μήνες πραγματικής υπηρεσίας (παρ. 7). Εξάλλου, σύμφωνα με την παρ.8 του ίδιου άρθρου 16: «Οι ανώτατοι αξιωματικοί, εκτός από τους Αρχηγούς των Γενικών Επιτελείων, που συμπληρώνουν ένα (1) έτος παραμονής στον κατεχόμενο βαθμό μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του έτους που γίνονται οι κρίσεις, κρίνονται στις τακτικές ετήσιες κρίσεις ως: α. Διατηρητέοι β. Ευδοκίμως τερματίσαντες τη σταδιοδρομία τους γ. Αποστρατευτέοι». Περαιτέρω στην παρ.11 του ίδιου άρθρου ορίζεται ότι: «Οι Συνταγματάρχες, Πλοίαρχοι και Σμήναρχοι, που συμπληρώνουν στον κατεχόμενο βαθμό ένα (1) έτος μέχρι την 30η Απριλίου του έτους που γίνονται οι κρίσεις, κρίνονται στις τακτικές ετήσιες κρίσεις, ανεξάρτητα από τη συμπλήρωση των λοιπών τυπικών προσόντων, ως: α. Διατηρητέοι β. Ευδοκίμως τερματίσαντες γ. Αποστρατευτέοι». Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 18 παρ. 4 του αυτού νόμου: «Όσοι κρίνονται διατηρητέοι στον αυτό βαθμό, κρίνονται στις επόμενες τακτικές ή έκτακτες κρίσεις, όπως οι λοιποί ομοιόβαθμοί τους, με τους παρακάτω περιορισμούς και εφόσον αποκτήσουν τα ουσιαστικά προσόντα για την προαγωγή, προάγονται: α…β…γ. Συνταγματάρχες, Ταξίαρχοι και οι αντίστοιχοι των άλλων Κλάδων, που κρίνονται: (1) Μία (1) φορά στο βαθμό που φέρουν, διατηρητέοι στον αυτό βαθμό, παραμένουν στην ενεργό υπηρεσία ή αποστρατεύονται μετά από αίτησή τους προαγόμενοι στον επόμενο βαθμό. (2) Δύο (2) φορές στο βαθμό που φέρουν, διατηρητέοι στον αυτό βαθμό, αποστρατεύονται προαγόμενοι στον επόμενο βαθμό ή τίθενται εφόσον το επιθυμούν Ε.Ο.Θ. (εκτός οργανικών θέσεων) ανεξάρτητα αν έχουν συμπληρώσει πλήρη συντάξιμη υπηρεσία».

4. Επειδή, όπως προκύπτει από τις προπαρατεθείσες διατάξεις του ν. 2439/1996, σύμφωνα και με την εισηγητική του έκθεση, με τον νέο αυτό νόμο περί ιεραρχίας και εξέλιξης των μονίμων αξιωματικών, επιδιώκεται, εκτός των άλλων, η διατήρηση στην υπηρεσία ικανών αξιωματικών οι οποίοι παραλείπονται κατά τις προαγωγές στις ανώτατες θέσεις, μπορούν όμως να αποδώσουν σε σημαντικές θέσεις, αφού κριθούν κατάλληλοι για το βαθμό που φέρουν. Αποφεύγεται, με τον τρόπο αυτό, η έξοδος από το στράτευμα ικανών στελεχών και η δημιουργία μεγάλου αριθμού συνταξιούχων νεαρής ηλικίας. Στα πλαίσια αυτού του σκοπού επέρχονται οι ακόλουθες αλλαγές στο προϊσχύσαν σύστημα προαγωγών στους ανώτατους  βαθμούς: Προκειμένου να κριθούν στις έκτακτες κρίσεις προς πλήρωση κενών θέσεων, οι κρινόμενοι αξιωματικοί, πρέπει να έχουν ήδη κριθεί, κατά τις τακτικές κρίσεις, δύο φορές ως διατηρητέοι, στη συνέχεια δε μπορούν να κριθούν (εκτός από τους υποστράτηγους και τους αντίστοιχους με αυτούς, για τους οποίους διαλαμβάνει το άρθρο 16 παρ. 6 περ. α) είτε ως προακτέοι κατ΄ εκλογή, είτε ως ευδοκίμως τερματίσαντες τη σταδιοδρομία τους, είτε ως διατηρητέοι στον αυτό βαθμό. Οι αξιωματικοί που κρίνονται με το νέο αυτό είδος κρίσης διατηρητέοι στον αυτό βαθμό δεν αποστρατεύονται, αλλά έχουν τη δυνατότητα, εφόσον το επιθυμούν, να κριθούν και πάλι για προαγωγή στις κρίσεις του επομένου έτους, μόνο δε εφόσον κριθούν και για δεύτερη φορά ως διατηρητέοι στον αυτό βαθμό, αποστρατεύονται (βλ. ΣτΕ 3608/2015, 2520/2012, 2319/2007, 643, 2777/2006, 72, 217, 1722, 2146/2005, 2912, 3209/2004).

5. Επειδή, περαιτέρω, από το συνδυασμό των προπαρατεθεισών διατάξεων συνάγεται ότι η κατ΄ εφαρμογή αυτών κρίση του αξιωματικού ως ευδοκίμως τερματίσαντος τη σταδιοδρομία του, για το λόγο ότι δεν συγκεντρώνει σε εξαίρετο βαθμό, δηλ. σε βαθμό 10 όλα τα ιδιάζοντα ουσιαστικά προσόντα προς κάλυψη ανώτερης θέσης, δεν εμπεριέχει και την κρίση ότι δεν μπορεί να αποκτήσει αυτά στο μέλλον και ότι δεν θεωρείται κατάλληλος για την άσκηση των καθηκόντων του βαθμού του, ώστε να κριθεί διατηρητέος στον αυτό βαθμό. Συνεπώς, το οικείο Συμβούλιο, πριν κρίνει τον αξιωματικό ως ευδοκίμως τερματίσαντα τη σταδιοδρομία του, οφείλει να ερευνήσει κατά πόσο αυτός είναι δυνατόν να κριθεί βάσει των στοιχείων του ατομικού του φακέλου, ως διατηρητέος στον αυτό βαθμό και να αιτιολογήσει την τυχόν αντίθετη κρίση του. Περαιτέρω, η έλλειψη σε ορισμένο μέτρο και ενός μόνο από τα ουσιαστικά προσόντα που απαιτούνται για την κατ΄ εκλογή προαγωγή μπορεί να στηρίξει την κρίση του αξιωματικού ως ευδοκίμως τερματίσαντος τη σταδιοδρομία του, εφόσον η κρίση αυτή είναι προσηκόντως αιτιολογημένη. Για την αιτιολόγηση αυτή πρέπει αφενός μεν από το οικείο πρακτικό να προκύπτει σε ποιο ή σε ποια συγκεκριμένα ουσιαστικά προσόντα υστερεί ο κρινόμενος αξιωματικός και, μάλιστα, σε σημείο που να επιβάλλεται, κατά την ουσιαστική εκτίμηση του Συμβουλίου, ο χαρακτηρισμός του ως ευδοκίμως τερματίσαντος την σταδιοδρομία του, αφετέρου δε να μνημονεύονται ρητώς στο πρακτικό αυτό συγκεκριμένα στοιχεία από τον ατομικό φάκελο του αξιωματικού ή γνωστά στα μέλη του συμβουλίου από προσωπική τους αντίληψη, τα οποία συνδεόμενα προς τα μνημονευθέντα ουσιαστικά προσόντα, επηρεάζουν την εικόνα ολόκληρης της απόδοσής του και θεμελιώνουν τη δυσμενή για αυτόν κρίση του Συμβουλίου (βλ. ΣτΕ 3608/2015, 2520/2012, 2319/2007, 643, 2777/2006, 72, 217, 1722, 2146/2005, 2913, 3209/2004). 

6. Επειδή, από την εκκαλούμενη απόφαση και τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής: Ο εφεσίβλητος κρίθηκε κατά τις τακτικές ετήσιες κρίσεις Συνταγματαρχών για το έτος 2007-2008, κατ' εφαρμογή του άρθρου 16 παρ. 11 του ν. 2439/1996, από το Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο Κρίσεων, με την 46/Σ.6/2007 απόφασή του, “ως ευδοκίμως τερματίσας την σταδιοδρομία του”, παμψηφεί, με την κάτωθι αιτιολογία, την οποία υιοθέτησε, επίσης παμψηφεί, και η 74/Σ.1/2008 απόφαση του Σ.Α.Γ.Ε., στο οποίο αυτός προσέφυγε, ασκώντας ενδικοφανή προσφυγή. Ειδικότερα, κατά την κρίση των Συμβουλίων, ο εφεσίβλητος δεν απέδιδε σε βαθμό εξαίρετο για να κριθεί διατηρητέος, καθόσον: 1) Στην έκθεση αξιολόγησης από 23.03.2005 έως 15.07.2005 βαθμολογήθηκε με “Καλώς” (εβδομήντα εννέα “79”) στα προσόντα: πρωτοβουλία, ικανότητα κρίσης και αποδοτικής χρησιμοποίησης των υφισταμένων, μέριμνα για την ανύψωση του ηθικού και της πειθαρχίας και για την εν γένει στρατιωτική αγωγή των υφισταμένων, προβλεπτικότητα, ικανότητα οργάνωσης διεύθυνσης και συντονισμού, επίβλεψη και έλεγχος για την εκτέλεση των διατασσομένων, εκπαιδευτική ικανότητα, στρατιωτικό πνεύμα και γενική ικανότητα για τον κατεχόμενο βαθμό. Επίσης αναγράφεται ότι δεν είναι επιθυμητός σαν Διοικητής και Επιτελής στην ειρήνη και τον πόλεμο. Στην τελική εικόνα για τον αξιολογούμενο αναγράφεται, μεταξύ άλλων: “Τα Διοικητικά και επαγγελματικά του προσόντα είναι σε καλό επίπεδο. Προβαίνει σε επικρίσεις διαταγών ανωτέρων του”. 2) Στο σημείωμα αποδόσεως από 02.07.2001 έως 14.08.2001 αναγράφεται ότι: “Εξετέλεσε τα καθήκοντά του κατά τρόπον λίαν καλώς”. 3) Στην έκθεση ικανότητας από 01.01.2000 έως 31.12.2000 βαθμολογήθηκε με “Λίαν Καλώς (εννέα “9”) στα προσόντα: Σε όλα τα διανοητικά, ειλικρίνεια, ευθύτητα, συνέπεια, εμμονή, καρτερικότητα, δύναμη θέλησης, πνεύμα συνεργασίας, πρωτοβουλία, σταθερότητα στις γνώμες και αποφάσεις, ενεργητικότητα και δραστηριότητα, προβλεπτικότητα, ικανότητα οργάνωσης διευθύνσεως και συντονισμού, επαγγελματική κατάρτιση στον κατεχόμενο βαθμό, κατάρτιση για περαιτέρω εξέλιξη, ικανότητα αφομοιώσεως νέων εξελίξεων στην τακτική, μεθοδικότητα, εκπαιδευτική ικανότητα, επιτελική γενική ικανότητα, γενική ικανότητα για τον κατεχόμενο βαθμό και γενική ικανότητα για περαιτέρω εξέλιξη. 4) Στην έκθεση ικανότητας από 13.03.1999 έως 27.07.1999 βαθμολογήθηκε με “Λίαν Καλώς” (εννέα “9”) στα προσόντα παράστημα εν γένει, σε όλα τα διανοητικά, αποφασιστικότητα, πρωτοβουλία, αυτοπεποίθηση, σταθερότητα στις γνώμες και αποφάσεις, κύρος, ενεργητικότητα και δραστηριότητα, προβλεπτικότητα, κατάρτιση για περαιτέρω εξέλιξη, ικανότητα αφομοιώσεως νέων εξελίξεων στην τακτική, μεθοδικότητα, ζήλος, ενδιαφέρον και πνεύμα ανησυχίας για την υπηρεσία, επιτελική ικανότητα και γενική ικανότητα για περαιτέρω εξέλιξη. 5) Στην έκθεση ικανότητας από 01.01.1997 έως 06.06.1997 βαθμολογήθηκε με “Λίαν Καλώς” (οκτώ “8”) στα προσόντα: αντίληψη πραγματικότητας, πρακτικότητα, προσαρμοστικότητα προς τις μεταβαλλόμενες καταστάσεις και απαιτήσεις, επινοητικότητα, δημιουργικότητα, πρωτοτυπία, ειλικρίνεια, ευθύτητα, συνέπεια και πνεύμα συνεργασίας. 6) Στην έκθεση ικανότητας από 18.07.1996 έως 31.12.1996 βαθμολογήθηκε με “Λίαν Καλώς (οκτώ “8”) στα προσόντα: αντίληψη πραγματικότητας, πρακτικότητα, προσαρμοστικότητα προς μεταβαλλόμενες καταστάσεις και απαιτήσεις, επινοητικότητα, δημιουργικότητα, πρωτοτυπία, ειλικρίνεια, ευθύτητα, συνέπεια, ανάληψη ευθυνών, θάρρος της γνώμης, προβλεπτικότητα, ικανότητα οργάνωσης  διευθύνσεως και συντονισμού, επίβλεψη και έλεγχος επί της εκτελέσεως των διατασσομένων. 7) Στο σημείωμα αποδόσεως από 29.07.1987 έως 03.09.1987 αναγράφεται “ανταποκρίθηκε καλά στα καθήκοντά του”. 8) Από το αιτιολογικό της πειθαρχικής ποινής πενθήμερης κρατήσεως, η οποία του επεβλήθη την 29.09.2006, ενώ έφερε το βαθμό του Συνταγματάρχη και ήταν Διοικητής Μονάδας (αφορά σε παραλείψεις μέτρων ασφάλειας), προκύπτει μειωμένη κατοχή ουσιαστικών προσόντων όπως αίσθημα ευθύνης, ενεργητικότητα και δραστηριότητα, προβλεπτικότητα, επίβλεψη και έλεγχος επί της εκτελέσεως των διατασσομένων, ζήλος, ενδιαφέρον για την συντήρηση του υλικού και την προάσπιση του δημοσίου πλούτου. 9) Από το αιτιολογικό της πειθαρχικής ποινής τετραήμερης κρατήσεως που του επεβλήθη την 13.11.1997, ενώ ήταν Διοικητής Μονάδας (αφορά σε μη άσκηση επαρκούς ελέγχου σε αρμόδια όργανα, με αποτέλεσμα τη δημιουργία διαχειριστικών και οικονομικών ανωμαλιών) προκύπτει μειωμένη κατοχή ουσιαστικών προσόντων όπως ευσυνειδησία, πειθαρχικότητα, αίσθημα ευθύνης, ικανότητα κρίσεως και αποδοτικής χρησιμοποίησης των υφισταμένων, ικανότητα οργάνωσης διευθύνσεως και συντονισμού, επίβλεψη και έλεγχος επί της εκτελέσεως των διατασσομένων, ζήλος, ενδιαφέρον και πνεύμα ανησυχίας για την υπηρεσία, ενδιαφέρον για την συντήρηση του υλικού και την προάσπιση του δημόσιου πλούτου και στρατιωτικό πνεύμα”. 

7. Επειδή, με την εκκαλούμενη απόφαση, η οποία εκδόθηκε επί αιτήσεως ακυρώσεως του εφεσίβλητου κατά της 74/Σ.1/2008 απόφασης του Συμβουλίου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων (Σ.Α.Γ.Ε.), με την οποία επικυρώθηκε η 46/Σ.6/2007 απόφαση του Ανωτάτου Στρατιωτικού Συμβουλίου (Α.Σ.Σ.), ακυρώθηκε η εν λόγω απόφαση, όπως και το από 09.03.2007 προεδρικό διάταγμα (Γ΄ 155), με το οποίο ο εφεσίβλητος, συνεπεία της ως άνω δυσμενούς κρίσης, τέθηκε σε αποστρατεία με το βαθμό του Ταξίαρχου εν αποστρατεία, η δε υπόθεση αναπέμφθηκε στη Διοίκηση για νέα κρίση. Ειδικότερα, το δικάσαν διοικητικό εφετείο έκρινε ότι, καθ΄ο μερος γίνεται η επίκληση βαθμολογίας ουσιαστικών προσόντων με οκτώ (8) και εννέα (9) σε εκθέσεις ικανότητας συνταχθείσες υπό το καθεστώς του ν.δ. 178/1969, η οποία αντιστοιχεί στην κλίμακα “Λίαν Καλός 80-89%” του άρθρου 8 παρ. 13 του Ν. 2439/1996, σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 14 εδάφιο ε΄ του ίδιου νόμου, η βαθμολογία αυτή, όπως άλλωστε και ο χαρακτηρισμός ως λίαν καλής της απόδοσης του εφεσίβλητου στο από 02.07.2001 έως 14.08.2001 σημείωμα απόδοσης, δεν αποκλείει την κρίση του ως διατηρητέου, ενώ η βαθμολογία 79 σε ορισμένα προσόντα της εκθέσεως ικανότητας από 23.03.2005 έως 15.07.2005 και η παρατήρηση ότι δεν είναι επιθυμητός ως Διοικητής και Επιτελής στην ειρήνη και στον πόλεμο, η οποία τίθεται στην ως άνω έκθεση, δεν επαρκούν για τη θεμελίωση της δυσμενούς κρίσης του εφεσίβλητου, καθ' όσον αποτελούν μεμονωμένα δυσμενή στοιχεία, αφού αφορούν μία έκθεση ικανότητας περιορισμένης χρονικής διάρκειας περίπου τεσσάρων (4) μηνών και δεν επαναλαμβάνονται σε μεταγενέστερες εκθέσεις. Επίσης, κατά την εκκαλούμενη, ούτε οι ως άνω δύο ποινές κρατήσεως παρέχουν νόμιμο έρεισμα στην επίδικη κρίση, γιατί, μολονότι αυτές ελήφθησαν υπόψη κατά τη σύνταξη των αντίστοιχων εκθέσεων ικανότητας, ο εφεσίβλητος βαθμολογήθηκε στη μεν έκθεση ικανότητας του έτους 2006 με εξαίρετους βαθμούς 9,5 και άνω σε όλα τα προσόντα, στη δε έκθεση ικανότητας του έτους 1997 με λίαν καλή βαθμολογία. 

8. Επειδή, η κρίση αυτή της εκκαλούμενης αποφάσεως δεν είναι ορθή, διότι αρκεί και μόνο η παρατήρηση ότι ο εφεσίβλητος δεν είναι επιθυμητός ως Διοικητής και Επιτελής στην ειρήνη και στον πόλεμο για να στηρίξει αυτοτελώς τη δυσμενή κρίση του ως ευδοκίμως τερματίσαντος τη σταδιοδρομία του (βλ. ΣτΕ 868/2009, 684/2004, πρβλ. ΣτΕ 2703/2005 7μ, κ.α.). Και τούτο διότι η παρατήρηση αυτή υποδηλώνει σαφή έλλειψη διοικητικών προσόντων, τα οποία προβλέπονται, μεταξύ άλλων, ρητά από το νόμο ως στοιχεία κρίσης (βλ. ΣτΕ 2230/2007, 3507/2002). Πέραν τούτου, η πιο πάνω δυσμενής κρίση του εφεσίβλητου στηρίζεται νομίμως και στην επιβληθείσα σε αυτόν, στις 29.9.2006, πρόσφατη πειθαρχική ποινή της πενθήμερης κρατήσεως, ενώ έφερε το βαθμό του Συνταγματάρχη και ήταν Διοικητής Μονάδας, η οποία αφορούσε σε παραλείψεις μέτρων ασφάλειας (βλ. ΣτΕ 202/2008, κ.α.) καθώς και στην μνημονευόμενη έκθεση ικανότητας από 23.03.2005 έως 15.07.2005, στην οποία βαθμολογήθηκε με “Καλώς” (εβδομήντα εννέα “79”), δηλαδή με βαθμό κατώτερο του “λίαν καλώς”, που απαιτείται για την κρίση του ως διατηρητέου, στα προσόντα πρωτοβουλία, ικανότητα κρίσης και αποδοτικής χρησιμοποίησης των υφισταμένων, μέριμνα για την ανύψωση του ηθικού και της πειθαρχίας και για την εν γένει στρατιωτική αγωγή των υφισταμένων, προβλεπτικότητα, ικανότητα οργάνωσης διεύθυνσης και συντονισμού, επίβλεψη και έλεγχο για την εκτέλεση των διατασσομένων, εκπαιδευτική ικανότητα, στρατιωτικό πνεύμα και γενική ικανότητα για τον κατεχόμενο βαθμό (βλ. και ΣτΕ 2230/2007).

9. Επειδή, από όσα προεκτέθηκαν προκύπτει ότι η υπό κρίση έφεση πρέπει να γίνει δεκτή και να εξαφανισθεί η εκκαλούμενη απόφαση, κατ' άρθρο 64 του π.δ. 18/1989 (Α΄ 8). 

10. Επειδή, μετά την εξαφάνιση της εκκαλούμενης απόφασης πρέπει να εκδικασθεί η αίτηση ακυρώσεως του εφεσίβλητου – αιτούντος, η οποία πρέπει να απορριφθεί σύμφωνα με όσα εκτίθενται πιο πάνω.

Δ ι ά τ α ύ τ α

Δέχεται την έφεση.

Εξαφανίζει την εκκαλούμενη απόφαση.

Δικάζει την αίτηση ακυρώσεως του εφεσίβλητου - αιτούντος και την απορρίπτει.

Διατάσσει την κατάπτωση του παραβόλου της αιτήσεως ακυρώσεως.

Επιβάλλει στον εφεσίβλητο - αιτούντα τη δικαστική δαπάνη του Δημοσίου, και των δύο βαθμών δικαιοδοσίας, η οποία ανέρχεται στο ποσό των χιλίων εκατόν τριάντα (1.130) ευρώ. 

Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 4 Οκτωβρίου και στις 13 Δεκεμβρίου 2016 

Η Προεδρεύουσα Αντιπρόεδρος Ο Γραμματέας

Αικ. Σακελλαροπούλου Ν. Βασιλόπουλος

και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 1ης Ιουνίου 2017.

Η Προεδρεύουσα Αντιπρόεδρος Η Γραμματέας του Γ´ Τμήματος

Αικ. Σακελλαροπούλου Δ. Τετράδη

Πηγή: ΣτΕ